Pamiętnik naszego dziecka
· w moim życiu jest wiele dla mnie ciekawych wydarzeń, a także takich, które często powtarzają się,
· weź dużą kartkę papieru i narysuj duży, kolorowy obrazek o wyraźnych konturach (możesz też zrobić zdjęcie albo nakleić ilustrację z kolorowego pisma),
· podpisz ten obrazek zdaniem (im jestem młodszy tym pisz większymi literami),
· w „dymkach' napisz co mógłbym powiedzieć lub co mówiłem ja i inni bohaterowie moich obrazków,
· pokaz ten obrazek dziadkom, ciociom, wujkom i mojej pani, a oni przeczytają mi to, co ty napisałaś,
· chcę często oglądać te obrazki i słuchać co tam napisałaś, a któregoś dnia sam to „przeczytam',
· gdy będę starszy chętnie pomogę Ci w tej zabawie (narysuję, pomaluję, wytnę ilustrację a potem sam podpiszę),
· przechowuj moje pamiętniki, w przyszłości chętnie je obejrzę i przeczytam.
Aleksandra Lipińska
Pamiętnik, kronika wydarzeń to technika wspomagająca rozwijanie mowy i języka dzieci z wadą słuchu.
Może to być zbiór sztywnych kartek, na których rysujemy kolorowe, duże obrazki, naklejamy zdjęcia lub ilustracje wycięte z kolorowych pism odtwarzające różne wydarzenia z życia naszego dziecka. Wydarzenia te muszą mieć emocjonalne znaczenie dla dziecka /pozytywne lub negatywne, dlatego należy uważnie obserwować swoje dziecko, aby wiedzieć, co dla niego /a nie dla nas/ było istotne.
Oprócz wydarzeń nadzwyczajnych na kartkach z pamiętnika powinny znaleźć się wydarzenia codzienne, stale lub cyklicznie powtarzające się. Jeśli zdecydujemy się na własne rysunki należałoby pomyśleć o wykonaniu kserokopii twarzy osób najczęściej pojawiających się na obrazkach, szczególnie w pierwszym okresie tworzenia pamiętnika. Przyklejona do postaci nie budzi wątpliwości dziecka, kto jest kim na rysunku. Zawsze trzeba pamiętać, aby bohaterowie rysunków mieli cechy pierwowzoru, czyli byli do siebie podobni /dziadek z wąsami musi mieć dorysowane wąsy, a mama mająca długie włosy nie może mieć na obrazku krótkiej czuprynki/.
Najlepiej, aby rysunek taki był wykonany w obecności dziecka natychmiast po zaistniałym wydarzeniu. Liczna grupa rodziców decyduje się na wykonywanie fotografii /nie wierzą w swoje możliwości rysunkowe/. Myślę, że jest to bardzo dobry pomysł na wykonanie kart z codziennymi czynnościami lub nadzwyczajnymi, ale spodziewanymi okazjami typu urodziny, święta itp., natomiast rzeczy niezwykłe dzieją się często niespodziewanie i fakt ten najlepiej utrwalić własnym rysunkiem.
Pierwsze kartki z pamiętnika mogą powstać już między lal rokiem życia, gdy dziecko zaczyna interesować się obrazkami. Początkowo może to być jedna lub dwie karty tygodniowo, ale stopniowo zwiększamy liczbę rejestrowanych w podany sposób wydarzeń. Im dziecko młodsze, tym obrazki muszą być większe, bardziej kolorowe i mieć wyraźnie zaznaczone kontury.
Po narysowaniu obrazka osobom czy przedmiotom na nim występującym dopisujemy w tzw. dymkach /takich, jakie widujemy w komiksach/ to, co w danej chwili mówiły lub chciałyby powiedzieć, lub jaki dźwięk wydały, posługując się wyrazami dźwiękonaśladowczymi np. kubek, który spadł ze stołu i rozbił się na podłodze otrzyma dymek - np. brzdęk, albo bach, śpiącemu kotu w dymku dopisujemy mrr-mrr , natomiast kot miauczący dostanie dymek z miau, miau itp. Im więcej wyrazów dźwiękonaśladowczych użyjemy tym większą dajemy dziecku szansę na użycie pierwszych słów, bo właśnie onomatopeje są tymi wyrazami, które jako pierwsze pojawiają się w mowie dziecka.
Po dopisaniu dymków przystępujemy do podpisania obrazka. Litery, których użyjemy /pisane czy drukowane, wielkie czy małe/ są kwestią decyzji rodziców, natomiast ich wielkość jest uzależniona od możliwości percepcji wzrokowej dziecka. Obowiązuje nas tu wspomniana już zasada - im dziecko młodsze tym litery większe. Pamiętajmy, że w okresie pierwszych lat życia pismo jest odbierane przez dziecko jako dodatkowy obrazek.
W pierwszym okresie obrazek podpisujemy prostym zdaniem informującym o tym, co się na nim dzieje, np. OLA JE, PAWEŁ MA AUTO, itp. Z czasem podpisy będą coraz bogatsze językowo, zbudowane z wieloczłonowych zdań, np.' Dzisiaj Ola była na spacerze w parku i widziała ogromnego, czarnego psa, który bawił się ze swoją panią.', aby ostatecznie przekształcić się całe opowiadania.
Starsze dzieci chętnie podpowiedzą swoim rodzicom, co mają napisać pod obrazkiem, a oni zredaguj ą poprawną gramatycznie wypowiedź, która znajdzie się pod obrazkiem.
Jeśli kartka do pamiętnika jest już gotowa /narysowany, podpisany obrazek zaopatrzony w dymki/ omawiamy ją z samym dzieckiem, a następnie rozpoczyna ona długą drogę kolejnych odczytów przez kolejne osoby, z którymi dziecko ma kontakt. Obowiązkiem taty, babci, cioci, sąsiadki i specjalistów rehabilitujących dziecko jest odczytanie wszystkich napisów na niej umieszczonych.
Wielokrotność powtórzeń zawartych na niej sformułowań sprzyja. Ich zapamiętaniu i daje szansę na ich powtórzenie, a potem samodzielne użycie.
Korzyści płynące z założenia naszemu dziecku pamiętnika są następujące:
· spełnia on rolę materiału językowego, do którego można wielokrotnie powracać, przez co utrwalać go wprowadzając do mowy biernej /rozumienie/ i czynnej /mówienie/ naszego dziecka,
· prowokuje do używania języka dźwiękowego, poszerza zasób słownictwa dziecka , poprzez zilustrowanie i opisanie na jego stronach pojęć, z którymi chcemy zapoznać nasze dziecko,
· informuje je o nadchodzących wydarzeniach / np. przed wizytą u logopedy wyjmujemy kartkę, na której zostały utrwalone zajęcia logopedyczne, przed pójściem na logorytmikę pokazujemy taką obrazkową informację itp. /,
· przybliża pojęcie czasu /m.in. dzisiaj, wczoraj, jutro itd./,
· stwarza okazję do czytania globalnego /całościowego/ i daje podwalinę pod czytanie analityczno - syntetyczne, czyli takie, z którym inne dzieci spotkają się dopiero w szkole,
· jest pierwszą książką naszego dziecka, a któż może być większym przyjacielem dla dziecka z wadą słuchu i dla jego rodzica.